تاریخچه تزریق پلاستیک
تزریق پلاستیک برای اولین بار در سال ۱۸۶۷ میلادی انجام شد. این روش برای ساخت توپ بازی بیلیارد مورد استفاده قرار گرفت. به این صورت که شخصی به نام John W.H سلولوئید را به درون قالبی تزریق کرد و در نتیجه شکل مورد نظرش را با موفقیت استخراج کرد.
این روش با نام تزریق پلاستیک شناخته شد. تقریبا ۵ سال بعد اولین دستگاه برای تزریق پلاستیک توسط همین شخص و برادر وی ابداع شد.
البته این دستگاه بسیار ساده و ابتدایی بود و هیچ شباهتی به دستگاههای پیچیده و پیشرفتهی امروزی نداشت. اما امروزه وسیلههای بسیار ظریف و متنوعی را به کمک دستگاههای تزریق پلاستیک تولید میکنند.
پیک اصلی برای رشد در صنعت تزریق پلاستیک مربوط به دههی ۴۰ بود. در آن تاریخ که با جنگ جهانی مصادف شده بود شخصی به نام Jim Hendry توانست دستگاهی برای ساخت وسیلههای مارپیچ و پیچیده را به صورت تزریق پلاستیک اختراع کند. از این اختراع به بعد پیشرفتهای حاصل بسیار سریعتر بودند.
طرز کار تزریق پلاستیک
اصلیترین مزیتهایی که دستگاههای تزریق پلاستیک دارند این است که در زمان بسیار کم میتواند قطعههای ظریف و با کیفیتی در اشکال مختلف تولید کند. البته این سرعت عمل بالا به منزله آسان بودن یا بیاهمیت بودن کار نیست. بلکه برای به دست آوردن نتیجه مطلوب رعایت تمامی نکات کلیدی کار الزامی است.
همچنین برای انجام تک تک این مراحل احتیاج به تخصص و مهارت بالا وجود دارد. طرز کار تزریق پلاستیک را میتوان به ۴ بخش مجزا تقسیمبندی کرد. هر یک از این چهار مرحله به ترتیب عبارتند از:
• آمادهسازی دستگاه
قبل از هر کاری باید قالبهای دستگاه را با دقت بسیار بالا آماده کرد. در این مرحله دقت عمل و چفت شدن دقیق اجزای قالب به هم اهمیت بسیار بالایی دارد. معمولا قالب از دو قسمت متحرک و ثابت تشکیل میشود.
در صورتی که اجزای قالب به خوبی بر روی هم چفت نشوند ایرادهای اساسی در محصول تولید شده نهایی دیده خواهد شد.
از این رو داشتن دقت بالا در تمامی مراحل الزامی است. با توجه به شکلی که قرار است تولید شود قالبهای مختلفی استفاده میشود. در واقع این قالب همان پایههای تولید شکل مورد نظر است.
• تغذیه قالب
تغذیه قالب به معنای وارد کردن مواد مورد استفادهی پلاستیکی به درون قالب است. این مرحله به اصطلاح تزریق نامیده میشود.
به این صورت که پلاستیک مد نظر وارد دستگاه میشود. یعنی عمل تزریق پلاستیک به درون قالب برای ساخت قطعه مورد نظر در این مرحله انجام میشود.
سپس به کمک نیروی فشاری و دمای ایجاد شده پلاستیک ذوب میشود و در قالب شکل میگیرد. این مرحله به تخصص و مهارت بالایی احتیاج دارد و به نوعی اصلیترین مرحله است. در نهایت پلاستیک نرم شده شکل قالب را به خود میگیرد.
• کاهش دما
مرحله سوم در تزریق پلاستیک مرحلهی کاهش دما است. به این مرحله اصطلاحا خنک¬کاری نیز گفته میشود. به این صورت که پلاستیکی که به صورت ماده اولیه وارد قالب شده بود و تحت تاثیر گرما شکل گرفته بود باید به صورت آهسته خنک شود. در نتیجه پلاستیک تزریق شده شکل ثابتی را پیدا خواهد کرد.
برای اینکه قطعه مورد نظر با ابعاد مد نظر شما تفاوتی نداشته باشد باید تلورانس ابعادی در نظر گرفته شود. همچنین باید دقت کرد تا فرآیند خنک شدن کاملا اصولی باشد. چرا که سرعت بسیار بالا و یا بسیار پایین در سرد کردن قطعه تاثیر مستقیمی بر روی شکل نهایی و کیفیت آن خواهد گذاشت.
• مرحله نهایی
مرحلهی نهایی همان مرحلهای است که در آن قطعهی مد نظر، تولید شده است و به عنوان قطعهی خروجی در اختیار اپراتور قرار میگیرد. باید تمامی نکات لازم با دقت کافی انجام شود، چرا که خروج زود هنگام قطعه از قالب میتواند باعث خراب شدن آن شود.
لذا توصیه میشود تا در انجام این مرحله عجله نشود. قبل از هرچیزی باید از خنک شدن کامل قطعه پلاستیکی اطمینان حاصل کنید. زیرا جسم ساخته شده به کمک فشار اعمالی بالایی قرار است خارج شود.
در نتیجه هر گونه نرمی ناشی از حرارت میتواند محصول نهایی را خراب کند. بلافاصله بعد از اتمام این چهار مرحله میتوان اقدام به شروع مرحلهی بعدی برای ساخت و تزریق پلاستیک کرد.
پولیش، پرداخت و پست پروسس
قالبهای متنوعی امروزه برای هدف تزریق پلاستیک استفاده میشوند. این قالبها با توجه به پیشرفتهایی که در حوزهی تزریق پلاستیک به وجود آمده است میتوانند اشکال پیچیده و یا ظریفی داشته باشند. چرا که با این روش تولید انواع قطعات با اشکال مختلف امکانپذیر خواهد بود.
در حالت کلی اکثر این قالبها با دستگاه CNC تولید میشوند. جنس آنها نیز عموما آلومینیومی و یا استیل است. پست پروسس نوعی برنامهی کامپیوتری است که توسط آن میتوان هر نوع کدی را به دستگاه CNC جهت ساخت قالب اعمال کرد.
البته هر چهقدر هم که این کدها دقیق باشند باز هم بعد از تزریق پلاستیک قطعه نهایی احتیاج به پولیش و پرداخت جزئی برای حذف ایرادهای کوچک خواهد داشت.